نفرینهای مادرانه در زبان و لهجه اراکی

1 -
ای جز جیگر بزنی ایشالا د ولم کن= الهی جگرت بسوزه دست از سرم بردار
2 -
کم سر بسرم بل بیخودی خون به دلم کن= کمتر سر به سر من بگذار و دلم را خون کن
3 -
ایی پیرن جا موندتا ورگی بل تو یخدون= این پیراهن میراث مانده ات را بردار بگذار داخل یخدان ( جای لباس )
4 -
آتیش بگیری ببم منا اینقذه نچزون= الهی آتش بگیری فرزندم ، من را اینقدر زجر نده
5 -
هی نیششا طاق میله ذلیل مردهء گنده = مرتب دهانش بازه ( می خنده ) ذلیل مردهء گنده
6 -
مو تر اومدم ، امرو که هیکل خونه مونده = من کلافه شدم امروز که این با این هیکلش در خانه مانده
7 -
مو قد تو بودم ننم ا جاش نمیجمید = من اندازهء تو بودم مادرم از جایش تکان نمی خورد
8 -
کاراش با مو بود اون و شورش همشا می خفتید = همهء کارهای خانه را من انجام می دادم و او و شوهرش همه اش می خوابیدند .
9 -
حالا مو باید صب تا پسین هی بکنم جون = اما حالا من ، از صبح تا غروب باید جون بکنم
10 -
یا دنبال او باید برم یا عقب نون= یا دنبال آب بدوم یا دنبال نان
11 -
امشو دو شو نخفتیدم بچم نمیله = با امشب دو شب است که نخوابیدم ، بچه ام نمی گذارد بخوابم
12 -
باپا لو تندور نره بفته سر به کله= نگاه کن نره لب تنور با سر بیافته توی تنور
13 -
وی وی منا این نیم وجبی به تنگ آورده= وای وای من را این نیم وجبی کلافه کرده
14 -
ای قد نکشه خدا کنه جونمرگ مرده = خدا کنه دیگر از این بزرگتر نشود جوانمرگ شده
15 -
داغت بامونه بند دلم به حق قرئون= داغت به دلم بنشینه به حق قرآن
16 -
یه دقه وخی بچیا بگیر بغل بگردون= یک دقیقه پاشو بچه را بغل کن و بگردونش
17 -
با دسه هونگ شیطونه میگه بل د تو دندش = شیطانه می گه با دستهء هاون بزن توی قفسه سینه اش
18 -
آتیش بگیره خدا کنه مرده و زندش = خدا کند که مرده و زنده اش آتش بگیرد .

منبع : آونگ خاطره های ما
...
ترجمه به زبان ترکی آذربایجانی
1 –
گؤروم جیگرین چاللی چه رپاز یانسین .
2 –
آز مندن باش باشا قویوب باغریمی قان ائله
3 –
بو مئراتا قالمیش کؤینه کیوی گؤتور قوی یاخدانا
4 –
یاناسان بالا منی بو قدر اینجیتمه
5 –
ائله هئی دیشلرینی آغاردیب ایشاریر ذلیل گونه قالمیش دیزیخ
6 -
من زارا جانا گلدیم بوگون بو دیزیخین ائوده قالماقینین اوزوندن
7 –
من سن جانیدیم آنام یئریندن ته ر په شمه زیدی
8 –
هر ایشی من گؤروردوم اوندان اری ده یاتیردیلار
9 –
امان ایندی من گرک سحردن آخشاما جاق جانیم چیخا
10 –
بیلمیرم سو دالیسیجاق قاچیم یا چؤره ک دالیسیجاق
11 –
ایکی گئجه دیر کی یاتمامیشام ، اوشاق قویمور یاتام
12 –
گؤز قولاق اول گئتمه سین تندیره ساری ، تپه سی اوسته دوشمه سین تندیره
13 –
وای وای بو مازالاق جانا گتیردی منی
14 –
جوان اؤله سن ، بویومویه سن
15 –
داغین اوره گیمه
16 –
بیرآزجانا اوشاغی گؤتور قوجاغیندا دولاندیر
17 –
دلی شئیطان دئییر هه ونگ دسته سینه ن وور سینه سیندن
18 –
گؤروم دیری سی ده ، اؤلو سوده اود توتسون
این همه بقیه نفرینها در ترکی آذربایجانی
19 –
جاوان آرخان یئره گلسین بالا = کمر جوانت به زمین بخورد بچه
20 –
خبرین گلسین بالا = خبر مرگت بیاید بچه
21 –
گلین اؤله سن بالا = عروس بمیری بچه
22 -
آنان مه لر قالسین بالا = مادرت در داغت گریان بماند بچه
23 –
قاراوی گئییم بالا= لباس سیاه عزایت را بپوشم بچه
24 –
بالا بالاندان چه کسن = بچه الهی از بچه ات بکشی
25 –
دلی شئیطان دئییر دو وور گؤزلری دوشسون آووجونا = شیطان دیوانه می گوید بزن چشمهایش بیفتد توی کف دستش
26 –
اوره گیوین باشی دلینسین بالا = سر دلت سوراخ شود بچه
27 –
لووا وایا قالاسان = به آه و فریاد بمانی
28 –
بوی آتمیاسان بالا = قد نکشی بچه
29 –
من سن جانیدیم ، سن واریدین = من به سن تو بودم تو را داشتم
30 –
تئز اره گئتسئیدین من جان قیزین واریدی = اگر زود شوهر می کردی بچه هم قد من داشتی

تاپماجالار - 2

تاپباجالار = تاپماجالار
ايلمه، ايلمه ايلمه سي
ايلمه خاتين دويمه سي
هركيم اونو تاپماسا
يئددي ايلين خسته سي
اوزه رلیک
...
اويان قالا، بويان قالا
اورتاسيندا ساري مايا
یومورتا
...
اؤززو، اؤزونه قبير قازار
دامجی
...
آهاني هاي آهاني
گزه رجمله جاهاني
گتيريسن اؤلدورمه يه
نه اه تي وار نه قاني
یئل
آلتي آشيق بويو وار
هرگئجه ده تويو وار
شمع ، چیراغ
...
ائل ياتدي، اوبا ياتدي
قنبر ديلين اوزاتدي
قولادان – کلون
منبع
http://www.sedayeazarbaijan.blogfa.com/

تاپماجالار - 1

تاپ بو ندیر ، تاپماجا

عزیزیم قصاب آغلار
ساری دوق قصاب آغلار
اؤلن قویون آغلاماز
اؤلدورن قصاب آغلار
( سوغان )
...
قیرمیزی تویوق باغدا
دیمدیکی وار تورپاقدا
( قیرمیزی تورپ )
...
یاشیل تاغیم وار
آل اوتاغیم وار
گؤی پالتلاریمدا
بوز قورشاغیم وار
( قارپیز )
...
بیر صاندیغیم وار مرندی
نه قیفیلی وار نه بندی
ائله آچیلیر ائله یومولور
هئچ کیم بولمه ز بو فندی
( کلم )
...
بوستاندا وار آغ آرواد
پالتار گئییب قات به قات
( کلم )
...
منبع : جیققیلی باغچا
http://www.baxca.blogfa.com

نمی خواهم بمیرم با که باید گفت ؟

زنده یاد : فریدون مشیری
نمی خواهم بمیرم با که باید گفت ؟

نمیخواهم بمیرم با که باید گفت؟
کجا باید صدا سر داد؟
در زیر کدامین آسمان
روی کدامین کوه؟
که در ذرات هستی ره برد طوفان این اندوه
که از افلاک عالم بگذرد پژواک این فریاد
کجا باید صدا سر داد
فضا خاموش و درگاه قضا دور است
زمین کر، آسمان کور است
نمیخواهم بمیرم با که باید گفت؟
اگر زشت و اگر زیبا
اگر دون و اگر والا
من این دنیای فانی را
هزاران بار از آن دنیای باقی دوست تر دارم
به دوشم گر چه بار غم توان فرساست
وجودم گرچه گرد آلود سختی هاست
نمی خواهم از این جا دست بردارم!
تنم در تار و پود عشق انسانهای خوب نازنین بسته ست
دلم با صد هزاران رشته با این خلق
با این مهر با این ماه
با این خاک با این آب
پیوسته ست.
مراد از زنده ماندن امتداد خورد و خوابم نیست
توان دیدن دنیای ره گم کرده در رنج و عذابم نیست
هوای همنشینی با گل و ساز و شرابم نیست
جهان بیمار و رنجور است
دو روزی را که بر بالین این بیمار باید زیست
اگر دردی ز جانش بر ندارم ناجوانمردی ست
نمی خواهم بمیرم تا محبت را به انسانها بیاموزم
بمانم تا عدالت را برافرازم بیفروزم
خرد را مهر را تا جاودان بر تخت بنشانم
به پیش پای فراداهای بهتر گل برافشانم
چه فردایی چه زیبایی!
جهان سرشار از عشق و گل و موسیقی و نور است
نمیخواهم بمیرم
ای خدا
ای آسمان
ای شب!
نمی خواهم
نمی خواهم
نمی خواهم
مگر زور است؟

در سیرت پادشاهان و غیره


محکومی را در قفس شیری انداختند . شیر با خمیازه ای از او استقبال کرد . مکحوم عرق سردی بر پیشانیش نشست و شروع کرد به لرزیدن . شیر ، دست و پنجولی به سر و گوش محکوم کشید . محکوم که از ترس دندانهایش کلید شده بود ، خودش را در گوشه قفس جمع کرد
شیر گفت : نترس نمی خورمت
محکوم با چشمان از حدقه درآمده گفت : خدای من حرف هم می زند
شیر گفت : یک خرده بیا جلوتر
محکوم با ترس وتردید به شیر نزدیک شد و پرسید : مگر تو شیر نیستی ؟
شیر گفت : نه من مشد حسن باغبان هستم ، جنابعال ؟
محکوم که ترسش ریخته بود ، گفت : چاکر شما ، مش رجبعلی
شیر گفت : می شود بپرسم اینجا چه کار می کنی ؟
محکوم گفت : بیشتر از کوپنم هوا مصرف کرده ام .... می شود من هم بپرسم تو اینجا چه کار می کنی ؟
بنشین تا برایت تعریف کنم ، سیگار داری ؟-
نه من سیگاری نیستم -
شیر خمیازه ای کشید و گفت : عرض شود خدمت سرکار ، شیر واقعی این قفس عمرش را به شما داده است . حالا من به جای او خدمت می کنم . اما نمی توانم وظایف او را درست انجام بدهم
اگر بیایند و ببینند مرا نخورده ای ، چه کار می کنی ؟ -
نترس طوری می خورمت که خودت هم نفهمی -
محکوم دوباره دچار ترس و لرز شد
نترس بابا شوخی کردم -
شوخی شوخی کار دست آدم می دهند ... راستی چه شد که آن شیر مرد ؟-
به علت سو استفاده و عدم رسیدگی . شیر متعلق به سلطان صاحبقران بود . وقتی می غرید ، زمین و زمان به لرزه می افتاد . کسی جرات نمی کرد به قفس نزدیک شود . هر روز سه تا گوسفنددرسته می خورد . وقتی هزینه زندگی بالا رفت ، ماموران حفاظت شیر گفتند دیگر با این مواجب نمی شود زندگی کرد . آنها مدتی هزینه سه تا گوسفند را می گرفتند اما دو تا گوسفند به شیر می دادند . مدتی گذشت ، غذای شیر را به یک گوسفند رساندند . شیر هر روز لاغرتر می شد و این آخر سری ها شده بود پوست و استخوان . حتا یک مگس را هم نمی توانست از خودش براند . تا این که یک روز مسئولان ، جیره غذائی شیر را به کلی قطع کردند . شیر بیشتر از دو سه روزینتوانست مقاومت کند و دار فانی را وداع گفت
سلطان نیامد سراغ شیرش را بگیرد؟-
چرا ، مسئولان این جای قضیه را نخوانده بودند و فکر نمی کردند سلطان یک روز به یاد شیرش بیفتد
خب ، پس چه کار کردند ؟-
هیچی ، مرا استخدام کردند که وقتی سلطان می خواهد به دیدن شیر بیاید ، توی پوست شیر بروم و مثل یک شیر رفتار کنم
خب ، بعدش چی ؟
در همین موقع ، یکی از مسئولان ، سراسیمه به قفس نزدیک شد و گفت : مشد حسن دستم به دمبت ، تو رو خدا یک کاری بکن ، سلطان دارد می آید
شیر زیپ شکمش را کشید و به محکوم گفت : زود بیا برو این تو . فقط مواظب باش سرفه نکنی
محکوم پرسید : حالا چطور می شود ؟
شیر گفت : بالاخره یک طوری می شود
از کتاب : از گلستان من ببر ورقی
نویسنده : عمران صلاحی

بیر یانیقلی سئوگی روایتی - نامیق قاراچوخورلو


اوخویان : نامیق قاراچوخورلو

قولاق آسین جماعت – من دانیشیم نهایت
بو محبت عالمی – چوخسونا وئرمیش غمی
منده عذاب چکمیشه م – چوخ اضطراب چکمیشه م
کیم گلیبدی خوشوما – نه ایش گلیب باشیما
یاش دولا – دولا گؤزلره – دانیشیرام سیزلره
او بفاسیزدان سورا – دوشمنه گؤجوم گورا
سئومییه جه م سؤیله دیم – تنها عمور ائیله دیم
کئچدی خیلی زامانلار – اؤتدی بیر نئچه آنلار
بیر قیز گؤردو گؤزلریم – یاددان چیخدی سؤزلریم
بو قیز عجب دیر عجب - سئو منی ائیلیب طلب
دئدیم چاتار کو مکیمه – تسلی دیر اوره گیمه
دوشدوم اونون دالینجا – اوندان بیر سؤز آلینجا
لاپ اوره گیم پارتلادی – سانکی باغریم چاتلادی
هر او درسه گئده نده – گئتدیم اونونلا منده
چوخ ائیله دیم آندا مان – آخیرکی بیر زامان
چیخاردیب اینجه سه سین – سؤیله دی اؤز کلمه سین
باخما منیم یاشیما – چوخ ایش گلیب باشیما
خیلی عمور سورموشه م – چوخ حاق سیزلیق گؤرموشه م
ایندی ایسه بیر اینسانا – تانیمادیغیم اوغلانا
نئجه سئویرم سؤیلویوم– من اعتیبار ائیلییم
اؤزون فیکیرله ش گینه – منی باشا دوش گینه
سؤیله دی اؤز سؤزلرین – سوزدوره جه ک گؤزلرین
دئدی بو قه ده ر والسلام – یولونا ائیله دی دوام
دونوب یئریمده قالدیم – بیرآز خیالا قالدیم
دوشوندوم کی دوز دئییر – چوخ عاغیللی سؤز دئییر
داها دالیجا گئتمه ییم – چوخ اونو اینجیتمه ییم
هاچانسا اؤز قیسمتیم – حقیقی محبتیم
چیخار منیم قاباغیما – جواب وئره ر سوراغیما
اوندان سورا هر گئجه – بیلمیردیم یاتیم نئجه
او جانانین خیالی – اونون حسن و جمالی
گؤزومده یدی هر ساعات – منی قویموردو راحات
دؤزمویوب بیر گون سحر – دوروب آیاغا بیر ته هر
گؤروشونه گئدیم گئنه – دئییم وورغونام سنه
گؤردوم گلیر اوزاقدان – گئتدیم الدن آیاقدان
آز قالمیشیدی چاشیم – ایسته دیم یاخینلاشیم
یاخینلاشدی اؤزو منه – دئدی بئله بیر سؤزو منه
گؤروره م کی وورولموسان – اؤرووی عشقه سالمیسان
ال چکمیرسه ن سن مندن – شرطیم بوجوردو سن ده ن
یالقیز دوست اولاق گه ره ک – بئله ائده بیلله م کومک
ایسییرسه ن هه دئنه ن – دوشون قرار وئرگینه ن
ایسته میرسن الوداع – گئت کومک اولسون خدا
آخی نه ایدی علاجیم – واریدی احتیاجیم
آخی نه ایدی علاجیم – واریدی احتیاجیم
خیلی خیال دولاشدیم – آخردا راضی لاشدیم
بو دوسلوق مهربانلیق – منی ده ییشدی بیر آنلیق
سونرالار حیاتیمی – غملی احوالاتیمی
دانیشدیم او جانانا – اودا دانیشدی یانا – یانا
دئدی سوگی محبت – وئرمییب منه ذیللت
سئویب سئویلمه دیم من – عشق نه دی بیلمه دیم من
اما بختی قارایام – سن دنده بیچارایام
سوروشدوم دردین نه دی – بوجور جواب سؤیله دی
آند وئریره م من سنه – وارسا حرمتین منه
مندن هئچ نه سوروشما – داها بو حاقدا دانیشما
سون قویاق بو صحبته – سالما منی زحمته
بو سؤزلری ائشیتدیم – من ائله بوجورده ائتدیم
بو باره ده بیر دنه – سؤوال وئرمه دیم گئنه
هر گئجه زنگ له شیردیک – داریخدیق گؤروشوردوک
لذتینی حیاتین – بو فانی کائناتین
حیس ائدیردیک گؤروردوک – گؤزل عمور سوروردک
گلدی ائله بیر مقام – دئیشدی هر شئی تمام
بیر زامان آخشام چاغی – اوره گیمه چکدی داغی
گؤردوم هر شئین سونون – زنگی گلدی تلفونون
دوشوندوم جانانیم دی – همان گؤزل خانیم دی
دسته یی تئز گؤتوردوم – بیردن اؤزومو ایتیردیم
سه س اؤزگه نین سه سیدی – اونون رفیقه سیدی
گؤرون نه لر دانیشدی – یاندی قلبیم آلیشدی
او سن سئوه ن جانانین – درد بوروموشدو جانین
خسته ایدی اوره گی – هئچ یوخویدو کومکی
حکیم قویدوغو مدت – دونه ن یئتیردی البت
گئجه یاتیبدیر سحر – آییلمییب مختصر
اما سنی چوخ سئویردی – اؤله جه گین ده بیلیردی
آپاردی اونو اجل – سنی سئون او گؤزل
آرتیق یوخدو حیاتدا – ساخلا سن بونو یاددا
اول جه اینانمادیم – اونو دوغرو سانمادیم
سونرا ایسه سؤیله دی – ساباح اونون دفنی دی
اگر گلمه ک ایسته سن – دوزونو بیلمه ک ایسته سن
ساباح ایکی تامامدا – من دییه ن بو مقامدا
گلرسن بو عنوانا – اورداکی قبریستانا
سئوگیلین آغ کفنیله – کوچه جه ک سون منزیله
گئجه نی یاتا بیلمه دیم – آخی نییه من اؤلمه دیم
او اؤلدو گئتدی الله – گؤزومدن ایتدی الله
سحر آچیلان زاماندا –او قیز دییه ن مکاندا
عاجز – عاجز دایاندیم – گؤردوم سونرا ایناندیم
جماعت آغلاشیردی – آدامین عاغلی شاشیردی
دفین مراسیمیدی – قبیره گئدن کیمیدی
منیم عمورم حیاتیم – جانیم معنویاتیم
گئتدی منی ده آپاردی – ائله کی دفن قورتاردی
داغیلیشدی گئتدی هامی – او اینسان ایزدی هامی
تنها قالدیم او یئرده – درده غمده کدر ده
قبری اوسته دیز چؤکوب– قانلی گؤز یاشی تؤکوب
وداع لاشدیم یاریملا – گؤزل وفاداریملا
اؤلوم امان سیز اولدو – واخ سیز زامان سیز اولدو
الیمدن سنی آلدی – او گونلر هاردا قالدی
هر آن شادیمانیدی – عجب مهربانیدی
بیر واخ الیمدن توتان – ایندی سه ساکت یاتان
ای گؤزلیم الوداع – یوخدو سن دن سه س صدا
هر کمیه اولسا عاشیق – بئچارادی بو عاشق
آنلین یازینی گؤردو – یاشادی بیر آزدا گؤردو
آرتیق اوره کده یارام – بودا منیم ماجرام

اصطلاحات مشهدی

ایرانِ عزیز، سرزمین اقوام مختلف، ترک آذربایجان، ترکمن، کرد، لر، بختیاری، قشقایی، بلوچ، گیلک، مازندران، فارس ، عرب و ... است. وطن ما همچون باغِ بزرگ و پرگلی است با گلهای زیبا و رنگارنگ که هرکدام زیبایی و عظر مخصوص به خود را دارند. این اصطلاحات زیبای مشهدی همچون دسته گلی زیبا تقدیم به شما عزیزان.
*

این اصطلاحات مشهدی با معادل فارسی را از قسمت نظر خواهی وبلاک نجلا برداشته و معادل آذربایجانی را اضافه کرده ام . با تشکر از فواد گرامی
نارنجک نان خامه‌ای - خامالی چؤره ک
اِشکاف ایشقاب - کمد
کُخ : سوسک حشره‌ی نسبتابزرگ اذیت بکن - پیس پیسا
یاد داشتن
: بلد بودن - باشارماق

سَرکُن : مدادتراش - قه ددیه ن
میلان : کوچه - کوچه
مغز ِمدادفشاری : نوکِ مدادفشاری - فیشاری میداد اوجو
پَلَخمون : یک وسیله ای برای زدن گنجشک به شکل چوب که یک کش یا لاستیک به انتهایش وصل است و با آن می توان سنگ پرتاب کرد . - چه کی سسانتی
چُمبه : اصطلاح کوچه بازاری برای فرد چاق کوفته - بودا بیر ایصطلاحدیر یوغون آداما
چُغُک :گنجشک - سئرچه
چلغوز : یک نوع آجیل شبیهِ بادام - باداما اوخشار بیر یئمیش آدی دیر
کم‌زور یا پرزور کردنِ گاز : کم و زیاد کردن شعله گاز - خودون آلماق
کلپاسه : مارمولک - که رته نکله
دِلَنگون : آویزان - ساللاق
توشله : تیله - مازی
چُخت : سقف - دام
کاغذباد : بادبادک، کایت - بادبادک
سرپایی : دمپایی - شیققیدیم به گویش ماکوئی
سر ِ نوشابه : در ِ نوشابه - نوشابه آغزی
یَره، یره‌گِه : یارو، فلانی - گئده
ناسوس : تلمبه‌یِ دوچرخه - ناسوس
کُلاج : کسی که چشمش چپ است - چئری
آق‌میرزا: شوهرخواهر - باجی اری ، کوره کن
مکُش مرگِ ما: اعیانی، شیک - تیتیش مامانی
قوجمه شده : انگور دانه - اوزوم گیله سی
پیشینگ
: ریختن ناخواسته مایعات روی لباس - جالاماق

حولی: حیاط - حه یه ت
قله ، قله گی
: روستا ، روستائی - که ند ، کتدی
چـِغـَل
: زبر، ضخیم - قارت

کـَغ: نرسیده کال - یئتیشمه میش ، کال
ز ِنج : چسبناک - یاپیشقان

لتِّه : تکه پارچه،کهنه پارچه - جیندا
لوخ: حصیر - حصیر
خُردو :کوچک - خیردا ، دینقیلی
شِرشِره : کاغذکشی - کشی کاغاذ
تارت و پارت : پخش و پلا- تور توکونتو
نوردِوون : نردبان - پیلله کان
برادر اندر: مادر ناتنی، برادر ناتنی - اؤگئی قارداش ، آنا یادا باجی
لَخِه : کهنه پاره - جیر جیریق
*

آدرس وبلاک نجلا
http://najla.blogfa.com

حسنی نگو یه دسته گل

توي ده شلمرود
حسني تك و تنها بود
حسني نگو بلا بگو
تنبل تنبلا بگو
موي بلند روي سياه ناخن دراز
واه واه واه
نه فلفلي نه قلقلي
نه مرغ زرد كاكلي
هيچكس باهاش رفيق نبود
تنها روي سه پايه
نشسته بود تو سايه
باباش ميگفت: حسني مياي بريم حموم؟
نه نميام نه نميام
سرتو مي خواي اصلاح كني؟
نه نمي خوام نه نمي خوام
كره الاغ كدخدا
يورتمه مي رفت تو كوچه ها
الاغه چرا يورتمه ميري؟
دارم ميرم بار ببرم
ديرم شده عجله دارم
الاغ خوب و نازنين
سر در هواسمبرزمين
يالت بلند و پرمو
دمت مثال جارو
يك كمي به من سواري ميدي؟-
نه كه نميدم
چرا نميدي؟
واسه اينكه من تميزم
پيش همه عزيزم
اما تو چي؟
موي بلند روي سياه ناخن دراز
واه واه واه!
غاز پريد تو استخر
تو اردكي يا غازي؟
من غاز خوش زبانم
مياي بريم به بازي؟
نه جانم
چرا نمياي؟
واسه اينكه من صبح تا غروب
ميون آب كنار جو
مشغول كار شستشو
اما تو چي؟
موي بلند روي سياه ناخن دراز واه واه واه
در وا شد و يه جوجه
دويد و اومد تو كوچه
جيك جيك كنان گردش زنان
اومدو اومد پيش حسني
جوجه كوچولو
كوچول موچولو
مياي با من بازي كني؟
مادرش اومد
قدقدقدا
برو خونتون تو رو به
خداجوجه ريزه ميزه
ببين چقد تميزه؟
اما تو چي؟
موي بلند روي سياه ناخن دراز واه واه واه
حسني با چشم
گريون پا شد و اومد تو ميدون:
آي فلفلي آي قلقلي
مياين با من بازي كنين؟
نه كه نميايم
چرا نمياين؟
فلفلي گفت:من و داداشم و بابام و عموم
هفته‌اي دو بار ميريم حموماما تو چي؟
قلقلي گفت:نگاش كنين
موي بلند روي سياه ناخن دراز واه واه واه
حسني دويد پيش باباش
حسني مياي بريم حموم؟
ميام ميام
سرتو ميخواي اصلاح كني؟
ميخوام ميخوام
حسني نگو يه دسته گل
تر و تميز و تپل مپ
لالاغ و خروس و جوجه
غاز و ببعي با فلفلي با قلقلي
با مرغ زرد كاكلي
حلقه زدن دور حسن
الاغه ميگفت:اگه كاري نداري بريم الاغ سواري
خروسه مي گفت: قوقولي قوقو قوقولي قوقو
هر چي ميخواي فوري بگو
مرغه مي‌گفت:حسني برو تو كوچه
بازي بكن با جوجه
غاز مي‌گفت: حسني بيا با همديگه
بريم شناتوي ده شلمرود
حسني دیگه تنها نبود
شاعر : منوچهر احترامی

دزده و مرغ فلفلی

یاد منوچهر احترامی و اشعار زیبایش افتادم شعر توی ده شلمرود که گاهی اوقات برای بچه ها می خواندم .شعر قشنگی که بچه ها با علاقه فراوان گوش می کردند و به صورت نمایشنامه اجرایش می کردند
توی ده شلمرود
فلفلی مرغش تک بود
یه ده بود و یه فلفلی
یه مرغ زرد کاکلی
یه روز که خیلی خسته بود
کنج اتاق نشسته بود
یه دزد رند ناقلا
شیطون و بدجنس و بلا
اومد و یک کیسه آورد
کاکلی رو دزدید و برد
تنگ غروب که فلفلی
رفت به سراغ کاکلی
نه آب بود و نه دونه بود
نه کاکلی تو لونه بود
داد زد و گفت
مرغ کاکلی
توپول موپولی
دست و پا گلی
نوک حنایی ، کجایی ؟
فلفلی هی صدا زد
اما جواب نیومد
تنها یه رد پا به جا مونده بود
اون دوروبرا آقا فلفلی
قبا به تن
شال به کمر
گیوه به پا
کلاه به سر
یه کوزه آب
یه سفره نون
از توی ده اومد بیرون
کدخدا گفت
اوقور بخیر
مگه با ما قهری فلفلی ؟
عازم شهری فلفلی؟
فلفلی گفت
اون مرغ زرد پا کوتاه
کاکل حنای نوک طلا
که صد تومن می خریدنش نمی دادمش
دزده گرفت و بردش
میرم که پیداش بکنم
دزده رو رسواش بکنم
یکسره رفت ارومیه
تا ببینه کی به کیه
اینور و دید اونورو دید
اینجاواونجا سرکشید
نه مرغودید،نه دزدو دید
ازاونجا رفت به تبریز
منظره هاش دل انگیز
اینجاواونجا سرکشید
نه مرغودید،نه دزدو دید
ازاونجا شد سوار فیل
یکسره رفت به اردبیل
کوه سهند و سبلان
سرکشیده به آسمان
از پشت کوه سرک کشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از اونجا رفت به آستارا
شهر قشنگ باصفا
گوشه کنارا سرک کشید
نه مرغودید ،نه دزدو دید
از آنجا بی معطلی
یکسره رفت به انزلی
میان دریا کشتی بود
ماهی به این درشتی بود
تو کشتی ها سرک کشید
نه مرغودید ،نه دزدو دید
از اونجا رفت به شهر رشت
اینور و گشت ، اونوروگشت
تو شالیزارها سرک کشید
نه مرغودید ،نه دزدو دید
از اونجا رفت به لاهیجان
مردم خوب مهربان
شهر به این مصفایی
سرتاسرش باغ چایی
یه گشتی توی کوچه خورد
یه عالمه کلوچه خورد
اینجارو گشت،آنجاروگشت
از تنکابن هم گذشت
عروس شهرهای شمال
مرکز باغ پرتغال
از آنجا بامینی بوس
یکسره رفت به چالوس
اینجا و آنجاسرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از بس که هی بارون آمد
از آنجاهم بیرون آمد
نشست توی سواری
رفت توی شهر ساری
دومترونیم پارچه خرید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از اونجا شاد و خندون
رفت توی شهر گرگان
ترکمن های اسب سوار
دنبال هم قطار قطار
تودشت و صحرا سرکشید
نه مرغودید ، نه دزد و دید
از اونجا بیرون آمد
رفت توی شهر گنبد
گنبد قابوس اینجاست
ببین،ببین،چه زیباست
اینجا واونجا سرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از توی شهر گنبد
یکسره رفت به مشهد
وقتی به صحن نو رسید
یکدفعه کدخدا رو دید
کدخدا گفت:سفر بخیر
همه جا رو گشتی فلفلی
چه طوری مشتی فلفلی؟
تنها میای تنها میری
بگو ببینم کجا میری؟
فلفلی گفت:دارم یه جای دور می رم
به شهر نیشابور می رم
هندونه هاش چه عالیه
حقا که جاتون خالیه
تو جالیزها سرک کشید
اینجا واونجا سرکشید
سوار سوار ، پیاده سوار
خودشو رسوند به سبزوار
سرتاسرش باغ هلو
يا هلوهلوبروتوگلو
از آنجا رفت به شاهرود
آب و هواش چه خوب بود
وقتی رسید به دامغان
پسته خرید فراوان
از اونجارفت به گرمسار
خربزه های آبدار
از اونجا رفت به تهران
شهر بزرگ ایران
شهر نگو ، شهر فرنگ
هر چی بخوای ، از همه رنگ
توی شلوغی سرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از شلوغی کلافه شد
عازم شهر ساوه شد
هواپراز بوی بهار
زمین پر از باغ انار
اینجارودید،آنجارودید
رفت و به شهر قم رسید
سوهان فرداعلا
شیرین مثل حلوا
حلوای تن تنانی
تا نخوری ندانی
به شهر کاشان که رسید
اینجا دوید،آنجادوید
عقرب و قالی یک طرف
گلاب عالی یک طرف
تو گلزارها سرک کشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از اونجا رو به پایین
رفت به نطنز ونایین
از اونجا رفت به اصفهان
اینجا کجاست نصف جهان
ساختموناش قشنگ قشنگ
با کاشی های رنگارنگ
توساختمون ها سرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
اسباباشو چید توی ساک
از اصفهان رفت به اراک
اینجاوآنجاسرکشید
انگور بی دانه خرید
چه انگوری چه انگوری
مثل چراغ زنبوری
همراه یک مسافر
شد راهی ملایر
تو کوچه و تو بازار
کشمش و شیره بسیار
اینجا و اونجا سرکشید
نه مرغودید ،نه دزدو دید
از ملایر دوان دوان
دوید به سوی همدان
بدون هیچ معطلی
رفت ورسید به بوعلی
پای پیاده شد روان
از همدان به باختران
اینجا و اونجا سرکشید
چیزی به جز گیوه ندید
از باختران راه افتاد
بسوی خرم آباد
به خرم آباد که رسید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از اونجا رفت به دزفول
هر کی به کاری مشغول
از اونجا با یه پرواز
پرید تو شهر اهواز
وقتی رسید غروب بود
صحبت تانک و توپ بود
تو اهواز هم نایستاد
تنگ غروب راه افتاد
از توی شهر اهواز
یکسره رفت به شیراز
حافظ وسعدی را ببین
چه دل فزا چه دل نشین
اینجا دوید،اونجا دوید
گوشه کناروسرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
رفت و به شهر یزد رسید
قطاب و باقلوا خرید
پشمک و زولبیا خرید
شد عازم رفسنجان
از اونجا رفت به کرمان
شهری که قالی داره
زیره ی عالی داره
اینجا و اونجا سرکشید
نه مرغودید ، نه دزدو دید
از پشت کوه تفتان
شدعازم زاهدان
اینجا و اونجا سرکشید
یک ردپای تازه دید
روی شتر سوار شد
عازم چابهار شد
دوروبرونگا کرد
ردپاشو پیداکرد
این همه آزارم دادی
بالاخره، گیر افتادی
حالا می خوای چی کار کنی ؟
کدوم طرف فرار کنی؟
نه اینوری نه اونوری
یه راست برو کلانتری
ای مرغ زرد پا کوتا
کاکل حنای نوک طلا
هی دنبالت دویدم
رنج سفر کشیدم
خوب شد که پیدات کردم
الانه برمیگردم
می برمت به خونه
می دمت آب و دونه
دونه بخور که چاق شی
سالم و سردماغ شی
شاعر : منوچهر احترامی

تبریزین محله لری

 محلّه ها و خیابان های تبریز

آبرسان:
آخماقیه: شهید چمران
آخینی: آخونی
آرامیان: نام محله ای ارمنی نشین
آقاعلی کوچه سی: کوی مهران
آق مچید: محله ای در ویجویه

امیره قیز: امیرخیزی   
ارک کوچه سی: کوچه خیریّه
اره گر: یکی از محلّه های قدیمی در جامیش آوا
 
ایکی قالا: دوقلعه
ایکی قاپی لار:
اسکلات: محله ای در خیابان راه آهن
اسکوئی لر: اسکوئی ها
اصفهانلی لار: اصفهانی ها
 
اطبا:  
 
ائرمنی دؤنن: یکی از محله های مارالان
 

اسماعیل باققال:
انگج: یکی از محله های مرکزی تبریز
 
اَنگَش مئیدانی: میدان انگج
ایچری ارمنستان: ارمنستان داخلی
اهراب: یکی از محله های تاریخی تبریز

بازار آغزی:
باریش: بارنج
   
باغ مئشه: باغ میشه
باغمئشه قاپوسی: درب باغ میشه
باشماقچی بازار:
   
بارناوا: بارون آواک
بیلانکی: بیلان کوه

تپه باشی:   
توپچی باشی:
 
تیمچه:
 

جورجولر:   
جودی کوچه سی:
جامیش آو:
جمشید آباد ، حجتی  
جامبورلار:

چرنداب: چهارانداب، از کوی های قدیمی تبریز   
چیه خانا:
 
چای قیراغی:
چوسدوزلار:
چوخورلار:
چشمه دربندی:
چوپور:
نام محله ای در مارالان
چهار منار:
محله کوچکی در نزدیکی بازار

حامبال قبری:
حررمخانا کوچه سی:
محله ای در باغمئشه
حلمه سازاندا:

هوکماوار: حکم آباد

خطیب آغزی:
خلعت پوشان:
خیاوان: خیابان
خیلیجان: روستائی در نزدیکی تبریز بود و به تبریز متصل شد.
داش قاپی: باغ سنگی

داش ماغازالار:
داش کسن:
داش کؤرپوسو:
پل سنگی
دسمالچیلار: شهید کیهان
دیک باشی:
ده وه چی: شتربان
دمیرچی بازار:
 

راواسان: یکی از محلّه های جنوب غربی تبریز
راستاکوچه: شهید مطهری
زئینالی:
ساری زمی: ساری زمین

سامان مئیدانی: میدان کاه فروشان  
سئلاب ملا زینال: یکی از محله های سئلاب
سئلاب قوشخانا: یکی از محله های سئلاب
  
سرخاب:
 
سرخاب قاپی سی:
سید ابراهیم کوچه سی:
ساعات قاباغی:
سید حسین کوچه سی:
سنجلان، سنجران:
سنجاران
شازدا باغی: باغشمال

شام غازان: غازانیه، شنب غازان
شاه آباد: مفتّح
شاه خیاوانی: خیابان طالقانی
شاه گؤلو: ائل گؤلو
   
شئشگیلان:
شعرباف:
ورجی باشیندا
   
شکیللی:
   
شاوئردی:
 
شهرک ارم:
شهرک رشدیّه: شهرکی مسکونی در شمال شرقی تبریز  
شهرک زعفرانیّه: شهرکی مسکونی در جنوب شرق تبریز
شهرک شهید یاغچیان: شهرکی مسکونی در شرق تبریز
شهرک فرهنگ شهر: شهرکی در مجاورت شهرک ولی عصر
شهرک نور( فجر): از شهرک های نوساز تبریز
شهرک مرزداران:
صاحب الامر مئیدانی:
طاقلار:
نام محله ای در قره آغاج
 
عئنالی:
عَموزِیْنُ‌الدّینْ (اَمیرْزِیْن‌ُالدّینْ):
غیاث:
نام محلّه ای در مارالان
فتح آباد:
فرح خیابانی: خیابان عباسی

قاری کؤرپوسو: پل قاری
قانلی مچید:
نام مسجدی در مقصودیه
قره آغاج:
 خیابان قدس
قره باغلی لار: کوی قره باغی ها
 
قره چیلر: یکی از کوچه های ویجویه
قره ملیح: قرا ملک
قورت میدانی: میدان قطب
قونقا باشی: میدانی در تبریز در ضلع جنوبی باغ گلستان
  
قوش باشی:  
مقصودیه:
قره سیدلر:
کجوار:
کجاآباد
کرکج:
کلانتر کوچه سی:

کوچه باغ:  
کوروش خیاوانی:
جمهوری اسلامی
کدخدا باشی:
  
کلکته چی:
کمربندی:
آزادی
کوجووار:
کوچه باغ: 

کوی جماران: محلّه ای مسکونی در شرق تبریز
کوی سهند: کوی مسکونی در جنوب شرقی تبریز
کوی ولیعهد: کوی ولی عصر

گجیل: یکی از محلّه های قدیمی تبریز  
گجیل قاپی سی: درب گجیل
گرو: دره گر، محله ای در ده وه چی
گولوستان باغی: باغ گلستان
گوموش قیه: دمشقیه
گؤی کچید: مسجد کبود
گر گر لر:
 

لاله:
لک لر:

لیلاوا: لیلی آباد
 
مارالان: از محلّه های قدیمی تبریز       

ملا باشی:  
مقصودیه:
منبع:
منصور خیاوانی:
شهید بهشتی
میار میار: مهاد مهین
 
میدان مچیدی: مسجد میدان

نجاربازاری: 
نوبر: از محلّه های بزرگ و تاریخی تبریز
وارطان:

ورجی باشی: ویجویه
یانیق:
یعقوب باغی: باغ یعقوب
 
یکه توکانلار: یکی از محله های قدیمی تبریز
یئتدی باجیلار: