سیف فرغانی

 جناب سیف فرغانی این چنین می فرماید:

ای ترا در کار دنیا بوده است افزار، دین

وی تو از دین گشته بیزار و ز تو بیزار دین

ای به دستار و به جبّه گشته اندر دین امام

ترک دنیا کن که نبود جبّه و دستار دین

ای لقب گشته فلان الّدین و والّدینا تو را

ننگ دنیایی و از نام تو دارد عار دین

نفس مکّارت کجا بازار رزقی تیز کرد

کز پی دنیا درو نفروختی صد یبار دین

ره میخانه و مسجد کدام است - عطار


ره میخانه و مسجد کدام است
که هردو بر من مسکین حرام است
نه در مسجد گذارندم که رند است
نه در میخانه کاین خمّار خام است
میان مسجد و میخانه راهیست
بجوئید ای عزیزان کاین کدام است
به میخانه امامی مست خفته است
نمی دانم که آن بت را چه نام است
مرا کعبه خرابات است امروز
حریفم قاضی و ساقی امام است
برو عطّار کو خود می شناسد
که سرور کیست سرگردان کدام است

آشفته بازار

آشفته بازار
شاعر: اردلان سرفراز

دلم تنگ است
دلم می سوزد از باغی که می سوزد
نه دیداری، نه بیداری
نه دستی از سر یاری
مرا آشفته می دارد چنین آشفته بازاری
تمام عمر بستیم و شکستیم
بجز بار پشیمانی نبستیم
جوانی را سفر کردیم تا مرگ
نفهمیدیم به دنبال چه هستیم
عجب آشفته بازاری است دنیا
عجب بیهوده تکراری است دنیا
چه رنجی از محبت ها کشیدیم
برهنه پا با تیغستان دویدیم
نگاه آشنا در این همه چشم
ندیدیم و ندیدیم و ندیدیم
سبکباران ساحل ها ندیدند
به دوش خستگان باری است دنیا
مرا در موج حسرت ها رها کرد
عجب یار وفاداری است دنیا
عجب آشفته بازاری است دنیا
عجب بیهوده تکراری است دنیا
میان آنچه باید باشد و نیست
عجب فرسوده دیواری است دنیا
عجب دریای طوفانی است دنیا
عجب یار وفاداری است دنیا

*

آینه

 آینه
شاعر: اردلان سرفراز

رو می کنم به آینه رو به خودم داد می زنم
ببین چقدر حقیر شده اوج بلند بودنم
رو می کنم به آینه من جای آینه می شکنم!!
رو به خودم داد می زنم این آینه ست یا که منم 

من و ما کم شده ایم خسته از هم شده ایم
بنده خاک خاکِ ناپاک خالی از معنای آدم شده ایم  

رو می کنم به آینه رو به خودم داد می زنم
ببین چقدر حقیر شده اوج بلند بودنم
رو می کنم به آینه من جای آینه می شکنم!!
رو به خودم داد می زنم این آینه ست یا که منم 

دنیا همون بوده و هست حقارت از ما و منه
وگرنه پیشِ کائنات زمین مث یه ارزنه
زمین بزرگ و باز نیست دنیای رمز و راز نیست
به هر طرف رو می کنم راهِ رهایی باز نیست  

دنیا کوچک تر از اونه که ما تصور می کنیم
فقط با یک عکس بزرگ چشمامونو پُر می کنیم
به روز ما چی اومده من و تو خیلی کم شدیم

پاییز چقدر سنگینی داشت که مثل ساقه خم شدیم 

من و ما کم شده ایم خسته از هم شده ایم
بنده خاک خاکِ ناپاک خالی از معنای آدم شده ایم 

رو می کنم به آینه رو به خودم داد می زنم
ببین چقدر حقیر شده اوج بلند بودنم
رو می کنم به آینه من جای آینه می شکنم!!
رو به خودم داد می زنم این آینه ست یا که منم 

*

 

اجازه

اجازه
شاعر: اردلان سرفراز

کوهو میذارم رو دوشم

رخت هر جنگو می پوشم
موجو از دریا می گیرم
شیره ی سنگو می دوشم
میارم ماهو تو خونه
می گیرم بادو نشونه
همه ی خاک زمینو
می شمارم دونه به دونه
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

دنیا رو کولم می گیرم
روزی صد دفعه می میرم
می کنم ستاره ها رو
جلوی چشات می گیرم
چشات حرمت زمینه
یه قشنگ نازنینه
تو اگه می خوای نذارم
هیچ کسی تو رو ببینه
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره

چشم ماهو در میارم
یه نبردبون میارم
عکس چشمتو می گیرم
جای چشم اون میزارم
آفتاب و ورش می دارم
واسه چشمات در میذارم
از چشام آینه می سازم
با خودم برات میارم
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره
اگه چشمات بگن آره هیچ کدوم کاری نداره
*

امان از

امان از
شاعر: شهیار قنبری

امان از راه بی‌عابر
امان از شهر بی‌شاعر
امان از روز بی‌روزن

امان از اینهمه رهزن
امان از باد بی‌باده
امان از سرو افتاده
امان از تیغ بی‌دردان

بجای بوسه برگردن
امان از سایه‌ی بی‌سر
بر این درگاه درد ‌آور
امان از ناتمام تو

امان از ناتمام من
امان از شعله آخر
هجوم باد و خاکستـر
که از پروانه‌ی پَرپَر

اجاق شب نشد روشن
امان از روز بی‌رؤیا
امان از شام مرگ‌آوا
امان از جای صد دشنه

میان چین پیـــراهن
ببار ای خوب دیروزی
بر این بازار خودسوزی
که این غم‌خانه‌ی بی مِـی

ندارد آب مردافکن
برقصانم غزلبانو
بچرخانم، غزلبانو
میان گفتن و خفتن

میان ماندن و رفتن

*

بالای نی

شاعر: شهیار قنبری
بشنو از نی پای می
بشنــو از بالای نی

وقت از نی کَر شدن
وقت عریان‌تر شدن
گُم شدن، پیدا شدن
بی در و پیکر شدن
رد شو از هر نابلد
در عبور از فصل بد
رو به این بی‌منظره
این غزل‌کُش، این جسد!
این همه بی‌خاطره

این همه بی‌پنجره
خیل خود جلادِ تلخ
این زُلالِ باکِـــره
تار یــار ما به دار

خلوتِ ما، بی‌حصار
مسلخ سبــزینه‌ها
جنگل بی‌برگ و بار

بشنو از نی پای می
بشنــو از بالای نی

بشنو از این زخم جان
بشنو از این، ناگـهان
بشنو از من، بی‌دریغ
در حضـــور غایبـان

رد شو از آوار برگ
رد شو از فصل تگرگ
رد شو از این زمهریر
رد شو از دیوار مرگ

پُر کُن از می، نای نی
بغض سیل‌آسای نی
بشنو از دل‌ضربه‌ها
بشنو از دریای نی

وقتِ از نی، کر شدن
وقتِ عاشق‌تر شدن
گُم شدن، پیدا شدن
وقفِ یکدیگر شدن

بشنو از نی پای می
بشنو از بالای نی

*


  

ستایش - وحشی بافقی

 به نام چاشني بخش زبانها

حلاوت سنج معني در بيانها

شکرپاش زبانهاي شکر ريز

به شيرين نکته هاي حالت انگيز

به شهدي داده خوبان را شکر خند

که دل با دل تواند داد پيوند

نهاد از آتشي بر عاشقان داغ

که داغ او زند سد طعنه بر باغ

يکي را ساخت شيرين کار و طناز

که شيرين تو شيرين ناز کن ناز

يکي را تيشه اي بر سر فرستاد

که جان مي کن که فرهادي تو فرهاد

يکي را کرد مجنون مشوش

به ليلي داد زنجيرش که مي کش

به هر ناچيز چيزي او دهد او

عزيزان را عزيزي او دهد او

مبادا آنکه او کس را کند خوار

که خوار او شدن کاريست دشوار

گرت عزت دهد رو ناز مي کن

و گرنه چشم حسرت باز مي کن

چو خواهد کس به سختي شب کند روز

ازو راحت رمد چون آهو از يوز

وگر خواهد که با راحت فتد کار

نهد پا بر سر تخت از سردار

بلند آن سر که او خواهد بلندش

نژند آن دل که او خواهد نژندش

به سنگي بخشد آنسان اعتباري

که بر تاجش نشاند تاجداري

به خاک تيره اي بخشد عطايش

چنان قدري که گردد ديده جايش

ز گل تا سنگ وز گل گير تا خار

ازو هر چيز با خاصيتي يار

به آن خاري که در صحرا فتاده

دواي درد بيماري نهاده

نرويد از زمين شاخ گيايي

که ننوشته ست بر برگش دوايي

در نابسته احسان گشاده ست

به هر کس آنچه مي بايست داده ست

ضروريات هر کس از کم وبيش

مهيا کرده و بنهاده اش پيش

به ترتيبي نهاده وضع عالم

که ني يک موي باشد بيش و ني کم

تمنا بخش هر سرکش هواييست

جرس جنبان هر دلکش نواييست

چراغ افروز ناز جان گدازان

نيازآموز طور عشق بازان

کليد قفل و بند آرزوها

نهايت بين راه جستجوها

اگر لطفش قرين حال گردد

همه ادبارها اقبال گردد

وگر توفيق او يک سو نهد پاي

نه از تدبير کار آيد نه از راي

در آن موقف که لطفش روي پيچ است

همه تدبيرها هيچ است، هيچ است

خرد را گر نبخشد روشنايي

بماند تا ابد در تيره رايي

کمال عقل آن باشد در اين راه

که گويد نيستم از هيچ آگاه

زاغ و کبک - از تحفه الاحرارجامی

 جامی (نورالدّین عبد الرّحمن بن احمد بن محمد جامی )

زاغی از آنجا که فراغی گزید
رخت خود از باغ به راغی کشید

زنگ زدود آینهٔ باغ را
خال سیه گشت رخ راغ را
دید یکی عرصه به دامان کوه
عرضه‌ده مخزن پنهان کوه
سبزه و لاله چو لب مهوشان
داده ز فیروزه و لعلش نشان
نادره کبکی به جمال تمام
شاهد آن روضهٔ فیروزه‌فام
فاخته‌گون جامه به بر کرده تنگ
دوخته بر سدره سجاف دورنگ
تیهو و دراج بدو عشقباز
بر همه از گردن و سر سرفراز
پایچه‌ها برزده تا ساق پای
کرده ز چستی به سر کوه جای
بر سر هر سنگ زده قهقهه
پی سپرش هم ره و هم بیرهه
تیزرو و تیزدو و تیزگام
خوش‌روش و خوش‌پرش و خوش‌خرام
هم حرکاتش متناسب به هم
هم خطواتش متقارب به هم
زاغ چو دید آن ره و رفتار را
و آن روش و جنبش هموار را
با دلی از دور گرفتار او
رفت به شاگردی رفتار او
باز کشید از روش خویش پای
در پی او کرد به تقلید جای
بر قدم او قدمی می‌کشید
وز قلم او رقمی می‌کشید
در پی‌اش القصه در آن مرغزار
رفت براین قاعده روزی سه چار
عاقبت از خامی خود سوخته
رهروی کبک نیاموخته
کرد فرامش ره و رفتار خویش
ماند غرامت‌زده از کار خویش
*
تحفة الاحرار (هدیه‌ی آزادگان
)
 نخستین مثنوی تعلیمی جامی است که به سبک و سیاق مخزن‌الاسرار نظامی سروده شده‌است. در این کتاب اشارت‌هایی به آفرینش، اسلام، نماز، زکات، حج، عزلت، تصوف، عشق و شاعری آمده‌است. در انتهای این مثنوی جامی به فرزند خود ضیاءالدین یوسف پندنامه‌ای نگاشته‌است که در آن از جوانی خود یاد کرده‌است. این کتاب بر وزن «مفتعلن مفتعلن فاعلن» سروده شده‌است.

ازرقی هروی

ای صبر از آن نگار بیداد پرست
بر وی همه بیداد جهان یکسره هست
نزدیک آمد کز این بلا بتوان رست
ای صبر وفادار، هنوز این یک دست
*
آن کیست که آزاد ز حس و خرد است
آسوده ز کفر و دین و از نیک و بد است
کارش نه چو جسم و نفس داد و ستد است
آگاه بدو عقل و خود آگه به خود است
*
آن کس که مرا  ز بهر او غم نیکوست
با دشمن من همی زید در یک پوست
گر دشمن بنده را خمی دارد دوست
بدبختی من بدان نه بدعهدی دوست
*
دل برکندم زین تن بیمار، ای دوست
بازم خر از این به لطف یک بار، ای دوست
مگذار مرا بر در پندار، ای دوست
چون بر درت آمدم به زنهار، ای دوست
*