گمشده
طفلی به نام شادی دیری است گمشده است
با چشم های روشن براق
با گیسوی بلند به بالای آرزو
هر کس از او نشانی دارد
ما را کند خبر
این هم نشان ما:
یک سو خلیج فارس
سوی دگر خزر
گمشده
طفلی به نام شادی دیری است گمشده است
با چشم های روشن براق
با گیسوی بلند به بالای آرزو
هر کس از او نشانی دارد
ما را کند خبر
این هم نشان ما:
یک سو خلیج فارس
سوی دگر خزر
بیا ایران و زن باش
بیا ای دوست اینجا در وطن
باش
شریک رنج و شادی های من باش
زنان اینجا چو شیر شرزه کوشند
اگر مردی بیا اینجا و زن باش
سیاووش! آی بیژن! آی فرهاد
منیژه یا نسیم و یاسمن باش
اگر مردی بیا ایران و زن ها
حریف اژدها و اهرمن باش
ببین اینجا سپاه کرگردن هاست
اگر شیری حریف کرگدن باش
اگر رودابه ای در جنگ شیخان
نه یک تن بلکه صدها، تهمتن باش
به پیش صد حریف ناجوانمرد
چو یک زن، اهل جنگ تن به تن باش
به هر گوشه کمین کرده گرازی
زره واکرده، یک تا پیرهن باش
به دست دشمنان تیغ و اسید است
بیا آماده بهر سوختن باش
ز سوز آتش سطل اسیدش
بیا بی چشم و بینی، بی دهن باش
کهن شد شیر آهنکوه مردی
بیا تو شیر آهنکوه زن باش
دفاع از خویش کن پیش مهاجم
سپس در رقص آویز از رسن باش
جوانمردی دگر رسم کهن شد
جوان زن باش و هم سنّت شکن باش
دلیری این زمان در یک کلام است
اگر مردی بیا ایران و زن باش
*
سنایی غزنوی: ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی غزنوی از بزرگترین صوفیان و شاعران
قصیده گو و مثنوی سرایان سده
پنجم و ششم هجری است. در سال 473 هجری قمری در غزنه، افغانستان چشم به جهان گشود.
می گویند که شعر او توفنده و پرخاشگر بود.
بجز دیوان اشعارش، کتابهایی همچون حدیقه الحقیقه، طریق التحقیق، سیرالعباد الی المعاد،
مکتوبات،عشق نامه، عقل نامه و... از او به جا مانده است.
سنایی در سال 545 در غزنه درگذشت.
*
آن شنیدی که بُد به شهر هری
خواجهٔ فاضلی و پر هنری
خسته از رنج بیکرانهٔ دهر
گشته از فضل خود یگانهٔ دهر
از خرد رخت بر فلک برده
محنتش زیر پای بسپرده
محنتش را مگر یکی آن بود
که در اندوه قوت حمدان بود
مدتی بود تا که گای نداشت
پسری راست کرد و جای نداشت
چون پناهی نیافت مضطر شد
به ضرورت به مسجدی در شد
دید محراب و مسجدی خالی
خواست تا گادنی کند حالی
چون برانداخت پرده از تل سیم
تا برد سوی چشمه ماهی شیم
مسجد از نور شد چنان روشن
که برون تاخت شعله از روزن
زاهدی زان حکایت آگه شد
پی برون برد و بر سرِ ره شد
پسری دید برده سر سوی پشت
مرد فاسق گرفته بوق به مشت
تاش بنهد میان حلقهٔ کون
زاهد آمد شد از برون به درون
کاج و مشت و عصا فراز نهاد
گلویی همچو گاو باز نهاد
کین همه شومی شما باشد
که نه باران و نه گیا باشد
چه فضولی است این و خانهٔ حق
شرع را نیست نزدتان رونق
ای کذی و کذی چه کار است این
در ره شرع ننگ و عارست این
دامنِ آخرالزمان آمد
نوبت جهل جاهلان آمد
خلق را نیست از خدای هراس
شد دل خلق مسکن وسواس
از چنین کارهاست در کشور
آسمان بینم و زمین بیبَر
بر بساط زمین نبات نماند
خلق را مایهٔ حیات نماند
از گناهان لوطی و زانی
خشک شد چشم ابر نیسانی
بشود لامحاله دهر خراب
چون لواطه کنند در محراب
مرد فاسق به حیله بیرون جست
تا مؤذّن براو نیابد دست
مرد فاسق چو شد برون از در
مرد زاهد گرفت کار از سر
مرد فاسق چو بازپس نگریست
تا ببیند که حال زاهد چیست
دید بی نیمدانگ و بیحبّه
گزر شیخ بر سرِ دبّه
سر درون کرد و گفت ای زاهد
این همان مسجد و همان شاهد
لیکن از بخت ما و گردش حال
بود بر من حرام و بر تو حلال
شکر و منت خدای را کاکنون
گشت حال زمانه دیگرگون
بر بساط زمین نبات نماند
خلق را قوّت حیات بماند
شکر حق را که ابرها بارید
بَدلِ آب درّ مروارید
ابرهای تهی پر از نم شد
دل اهل زمانه خرّم شد
کشتها قوّت تمام گرفت
کارهای جهان نظام گرفت
ای خدا ترس اهل زهد و صلاح
هست از انفاس تو جهان به فلاح
حرمت صومعه تو میدانی
بر تو مانده است و بس مسلمانی
چون چنیناند زاهدان جهان
چه طمع داری آخر از دگران
زاهدی کاینچنین بُوَد فن او
بگریز از سرا و برزن او
صوفیی کاین چنین بُوَد فن او
یک جهان کیر در کس زن او
تا بدانی که زاهدان چه کسند
همه همچون میان تهی جرسند
همه در بند زرق و سالوسند
وز در صدهزار افسوسند
دست از این صوفیان دهر بشوی
تو چه گویی حکایت از خود گوی
چون رهی پیش آنکه مدهوشند
از پی خلق حلقه در گوشند
گردن جمله از تف سیلی
همچو کرباس در کف نیلی
*
شاعر: مبینا رضاپوریان
بر غیرتمان فاتحه ای سرد
بخوانیم
هر جانی نر را اگرش مرد بخوانیم
هر بی پدری لایق این نام « پدر» نیست
« دختر» بنویسیم ولی « درد » بخوانی
.
کی شعر تر انگیزد خاطر که حزین باشد
یک نکته در این معنی گفتیم و همین باشد
از لعل تو گر یابم انگشتریِ زنهار
صد ملک سلیمانم در زیر نگین باشد
غمناک نباید بود از طعن حسود ای دل
شاید که چو وابینی خیر تو در این باشد
هرکو نکند فهمی زین کلک خیال انگیز
نقشش به حرام ار خودصورتگر چین باشد
جام می و خون دل هر یک به کسی دادند
در دایرۀ قسمت اوضاع چنین باشد
در کار گلاب و گل حکم ازلی این بود
کاین شاهد بازاری وان پرده نشین باشد
آن نیست که حافظ را رندی بشد از خاطر
کاین سابقۀ پیشین تا روز پسین باشد
*
غزل شماره 5
دل می رود ز دستم صاحب دلان خدا را
دردا
که راز پنهان خواهد شد آشکارا
کشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز
باشد
که بازبینم دیدار آشنا را
ده روزه مهر گردون افسانه است و افسون
نیکی
به جای یاران فرصت شمار یارا
در حلقه گل و مل خوش خواند دوش بلبل
هات
الصبوح هبوا یا ایها السکارا
ای صاحب کرامت شکرانه سلامت
روزی
تفقدی کن درویش بینوا را
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است
با
دوستان مروت با دشمنان مدارا
در کوی نیک نامی ما را گذر ندادند
گر
تو نمیپسندی تغییر کن قضا را
آن تلخ وش که صوفی ام الخبائثش خواند
اشهی
لنا و احلی من قبله العذارا
هنگام تنگدستی در عیش کوش و مستی
کاین
کیمیای هستی قارون کند گدا را
سرکش مشو که چون شمع از غیرتت بسوزد
دلبر
که در کف او موم است سنگ خارا
آیینه سکندر جام می است بنگر
تا
بر تو عرضه دارد احوال ملک دارا
*
هات الصبوح هبوا یا ایها السکارا
بیاور آن شراب صبحگاهی را وبرخیزید ای مستان
*
اشهی لنا و احلی من قبله العذارا
ما را خوش تر و شیرین تر است از بوسۀ دوشیزگان
*
ترجمه دو مصراع عربی: محمّدرضا شفیعی کدکنی
محمّد رضا شفیعی کدکنی در 9 مهرماه 1318 در کدکن خراسان چشم به جهان گشود. تخلّص
او م. سرشک است.استاد ممتاز دانشگاه تهران، ادیب، شاعر، نویسنده و پژوهشگر ایرانی
است.
مهرماه 1398 در هفتمین دوره جشنواره بین المللی هنر برای صلح، نشان عالی هنر برای
صلح به او اهدا شد.
برایشان سلامتی و موفقیت هرچه بیشتر آرزومندم.
*
خداکنه یادت بیاد - ترانه ای از حسن شماعی زاده
نام ترانه سرا را پیدا نکردم
خدا کنه یادت بیاد،چقد دلم تورو میخواد
دوست دارم،دوست دارم،دوست دارم خیلی زیاد
با هر نفس،دل هرجا هست،از من فقط تو رو میخواد
*
خدا کنه یادت بیاد،چقد دلم تورو میخواد
دلم تنگه،دلم تنگه،برای تو خیلی زیاد
با هر نفس،دل هرجا هست،از من فقط تو رو میخواد
*
چشمای تو تا وقتی که، عشقمو فریاد میزنه
تا وقتی نبض زندگی، اسم تو رو داد می زنه
تو سایه بون عشق تو، میشه نشست و تازه شد
با عشق تو تو این هوا، نفس کشید و زنده شد
*
خدا کنه یادت بیاد، چقد دلم تورو میخواد
دوست دارم،دوست دارم، دوست دارم خیلی زیاد
با هر نفس،دل هرجا هست، از من فقط تو رو میخواد
*
با تو میشه دنیا رو داشت، از بی کسی پروا نداشت
مگه میشه تو رو نداشت، سر پی خوشبختی گذاشت؟
تو باغ رنگیِ نگات، میشه گل ستاره کاشت
با این همه دلبستگی، کجا میشه دوستت نداشت؟
*
خدا کنه یادت بیاد، چقد دلم تورو میخواد
دوست دارم، دوست دارم، دوست دارم خیلی زیاد
با هر نفس، دل هرجا هست، از من فقط تو رو میخواد
*
خدا کنه یادش بیاد، چقدر دلم اونو میخواد
دوسش دارم، دوسش دارم، دوسش دارم خیلی زیاد
با هر نفس، دل هرجا هست
اونی که من دوسش دارم، بازم به فریادم بیاد
*
ترانه سرا: ایرج رزمجو
چرا شبها نمیذاری بخوابم؟
نمیدونم
چرا دیشب دوباره
تو خواب راحت من پا گذاشتی
شتابون اومدی اون نیمه ی
شب
سرشک غم تو چشمام جا گذاشتی
اگه یادت باشه خودت میخواستی
که هر چی بود میون ما تموم شه
تو رفتی و برات فرقی نمی کرد
که خواب خوش به چشمونم حروم شه
اگه حرفی واسه گفتن نداری
چرا شبها نمیذاری بخوابم
تو که با من سر یاری نداری
چرا هر نیمه شب آیی به خوابم
چرا شب ها نمیذاری بخوابم
چرا شب ها نمیذاری بخوابم
نبودی تا ببینی از غم تو
چه شب ها سر روی زانوم گرفتم
مثل ابر بهاری گریه کردم
تا این که عاقبت آروم گرفتم
نمیخواستم که بعد از رفتن تو
دیگه هیچکس سراغ از من بگیره
حالا بازم میای شبها بخوابم
نمیخوای یاد تو در من بمیره
اگه حرفی واسه گفتن نداری
چرا شبها نمیذاری بخوابم
تو که با من سر یاری نداری
چرا هر نیمه شب آیی به خوابم
چرا شب ها نمیذاری بخوابم
چرا شبه ا نمیذاری بخوابم
*
مرداب
میون یه دشت لخت
زیر خورشید کویر
مونده یک مرداب پیر
توی دست خاک اسیر
منم اون مرداب پیر
از همه دنیا جدا
داغ خورشید به تنم
زنجیر زمین به پام، آه...
*
من همونم که یه روز
می خواستم دریا بشم
میخواستم بزرگترین
دریای دنیا بشم
آرزو داشتم برم
تا به دریا برسم
شبو آتیش بزنم
تا به فردا برسم، آه...
*
اولش چشمه بودم
زیر آسمون پیر
اما از بخت سیاه
راهم افتاد به کویر
چشم من به اونجا بود
پشت اون کوه بلند
اما دست سرنوشت
سر رام یه چاله کند، آه...
*
توی چاله افتادم
خاک منو زندونی کرد
آسمونم نبارید
اونم سر گرونی کرد
حالا یه مرداب شدم
غریب آشنا
من از
شهر غریب بی نشونی اومدم
برای هم صدایی هم زبونی اومدم
من از مرز غریب جاده های
پرغبار
سراپای وجودم اشتیاق و انتظار
پر از گرد و غبار میام از راه
دور
من از قصه پرم تویی سنگ صبور
چه خوبه پاک کنی غبارو از تنم
که خستم از سفر به فکر موندنم
غریب آشنا غریب آشنا
به حرفام گوش بده بخون بازم برام
من و تو باهمیم نگو تنهام
چه خوبه سقفمون یکی باشه با هم
بمونی منتظر تا برگردم خونم
تو زندونم با تو من آزادم
*
تو از شهر غریب بی نشونی اومدی
تو با اسب سفید مهربونی اومدی
تو از دشتای دور و جاده های پرغبار
برای هم صدایی هم زبونی اومدی
تو از راه میرسی، پر از گرد و غبار
تمومه انتظار، میاد همرات بهار
چه خوبه دیدنت، چه خوبه موندنت
چه خوبه پاک کنم، غبارو از تنت
غریب آشنا، دوسِت دارم بیا
منو همرات ببر، به شهر قصه ها
بگیر دست منو، تو اون دستات
چه خوبه سقفمون، یکی باشه با هم
بمونم منتظر، تا برگردی پیشم
تو زندونم با تو، من آزادم
غریب آشنا، دوسِت دارم بیا
میشینم میشمرم روزا و لحظه ها
تا برگردی بیایی، بازم اینجا
چه خوبه سقفمون، یکی باشه با هم
بمونم منتظر، تا برگردی پیشم
تو زندونم با تو، من آزادم
*
سپیده دم
ترانه سرا: فریدون خشنود
خواننده: جواد یساری
سپیده دم اومد و وقت رفتن
حرفی نداریم ما برای گفتن
حرفی که بوده بین ما تموم شد
اینجا برام نیست دیگه جای موندن
من میرم از زندگی تو بیرون
یادت باشه خونمو کردی ویرون
خونمو کردی ویرون
میخوام برم، نگو که دیوونهای
برای موندن ندارم بونهای
وقت خداحافظیه، تو گلوم
حلقه زده بغض غریبونهای
شاعر: مهدی محمّدی صاحب دیوان ( دیوانه )
یار مرا که او شده، یار دگر چرا طلب
من که بدیدمش به دل، عشق دگر چرا طلب
دیده مر اوست را نظر، خانه مر اوست را قمر
نور جهان یکی بود، نور دگر چرا طلب
بادهٔ خاص خوردهام، از لب خوش مقال او
مست مقالِ با توام، قالِ دگر چرا طلب
حال مرا تو تر کنی، مستی من بتر کنی
تا که چنینم از چنان، حال دگر چرا طلب
آب دهی تو خاک من، ریش تو سینه چاک من
شرح زند جوانه ات، زخم دگر چرا طلب
نام تو اسم اعظمی، کو به زبان هر دمی
روز و شب اللهاللهی، کام بشر چرا طلب
آمدهام که دل دهم، هستی خود به گل دهم
خاک وجودم از تو شد، خاک دگر چرا طلب
آمدهام که شه شوم، سجده گه ملک شوم
میوه تویی سیب تویی، میوه دگر چرا طلب
گر تو زنی سر از بدن، سر ندهم دمی سخن
تا که تویی سراسرم، سر به بدن چرا طلب
دوست تویی به دیده ام، جز تو کسی ندیده ام
چون که نظر به دل تویی، منظر سر چرا طلب
در طلب سال او، راه من است دام او
وز دل دام و بند او، بند دگر چرا طلب
مستم و دیوانۀ تو شمعم و پروانۀ تو
شمع تمام وصل تو جان دگر چرا طلب
*
تابه
تابه ی جهیزمون یادت میاد؟
با وفاتر از تو بود!
سوخت با آتش فقری که مرا می سوزاند
ساخت با چربی و چرک
هفته و هفت نیمرو!
دسته اش آب شد و رنگش رفت !
بگذریم،
بگذریم از گذر آن همه رویاهایش!
حسرت دیدن فر؛ پختن پیتزاهایش !
گاه گاهی از سر بی تابی،
گریه میکرد ولی تابانه !
آتش فقر مرا می بوسید !
همزمان با دل من می پوسید !
دل من !تابه ی رویاهایم
مولانا
مهمان توام ای جان، زنهار مَخُسب امشب
ای جان و دل مهمان،زنهار مخسب امشب
روی تو چو بَدر آمد، امشب شب قدر آمد
ای شاه همه خوبان، زنهار مخسب امشب
ای سرو دوصد بستان، آرام دل مستان
بردی دل و جا بستان، زنهار مخسب امشب
ای باغ خوش و خندان، بی تو دو جهان زندان
آنی تو و صد چندان، زنهار مخسب امشب
*
محمود کیانوش پدرادبیات کودکان ایران
آن سوی روز رفته – برای جعفر والی (کارگردان، هنرپیشه، فیلم نامه نویس ایرانی) – منبع اسن شعر: هفته کتاب شماره 9 – یکشنبه 12آذر 1340
بزن باران – محمّد جلالی چیمه ( م. سحر )
بزن باران بهاران فصلِ خون است
خیابان سرخ و صحرا لاله گون است
بزن باران که بی چشمان خورشید
جهان تاریک و دریا واژگون است
بزن باران که دین را دام کردند
شکارخلق و صید خام کردند
بزن باران خدا بازیچه ای شد
که با آن کسب ننگ و نام کردند
بزن باران نسیم از رفتن افتاد
بزن باران دل از دل بستن افتاد
بزن باران به رویش خانهٔ خاک
گـُل از رنگ و گیاه از رُستن افتاد
بزن باران که دیوان در کمین اند
پلیدان در لباس ِ زُهد و دین اند
به دشتستان ِ خون و رنج ِ خوبان
عَلمداران ِ وحشت خوشه چین اند
بزن باران ستمکاران به کارند
نهان در ظلمت، اما بی شمارند
بزن باران خدارا صبر بشکن
که دیوان حاکم ِ مُلک و دیارند
بزن باران فریب آئینه دار است
زمان یکسر به کام ِ نابکار است
به نام ِ آسمان و خُدعه ی دین
بر ایرانشهر، شیطان شهریار است
سکوت ِ ابر را گاه ِ شکست است
بزن باران که شیخ ِشهر مست است
ز خون ِعاشقان پیمانهٔ سرخ
به دست ِزاهدان ِشب پرست است
بزن باران وگریان کُن هوا را
سکون بر آسمان بشکن، خدا را
هزاران نغمه در چنگ ِزمان ریز
ببار آن نغمه های آشنا را
بزن باران جهان را مویه سر کُن
به صحرا بار و دریا را خبر کن
بزن باران و گــَرد از باغ برگیر
بزن باران و دورانِ دگر کن
بزن باران به نام ِ هرچه خوبی ست
بیفشان دست، وقتِ پایکوبی ست
مزارع تشنه، جوباران پُر از سنگ
بزن باران که گاه ِ لایروبی ست
بزن باران و شادی بخش جان را
بباران شوق و شیرین کُن زمان را
به بام ِ غرقه در خون ِ دیارم
بپا کُن پرچم ِ رنگین کمان را
بزن باران که بی صبرند یاران
نمان خاموش، گریان شو، بباران
بزن باران بشوی آلودگی را
ز دامانِ بلند ِروزگاران